Het Grote Schnitgerorgel

Toen in 1682 de toren instortte gingen niet alleen twee kruisgewelven verloren, maar werd ook het oude, uit 1500 daterende, orgel zwaar beschadigd. De orgelbouwer Arp Schnitger kreeg dan ook in omstreeks het jaar 1718 de opdracht een nieuw orgel voor de kerk te ontwerpen. Schnitger stelde voor een drieklaviers orgel te bouwen met 46 registers, sprekende op 2958 pijpen. Toen hij maar net met het ontwerp gereed was, stierf Arp Schnitger. Zijn beide zoons, Frans Casper en Johan Georg namen zijn werk over en ontdekten dat het nog groter kon. Het bovenste gedeelte, achter het Davidsbeeld, vulden zij aan met een rugpositief. Daardoor kreeg het orgel, als eerste in Nederland, vier klavieren, 64 registers en 4000 pijpen. Het front werd gemaakt door Jurriën Westerman, beeldhouwer te Amsterdam, de beeld- houwwerken zijn vervaardigd door Herman van der Borgh en het lof- en snijwerk werd vervaardigd door Herman Weideman. Het orgel werd gebouwd in de leegstaande O.L. Vrouwekerk en in 1721 kon het worden afgeleverd en geïnstalleerd.

De speeltafel

Op 30 april 1720 werd besloten het instrument uit te breiden met een vierde manuaal, het borstwerk. Frans Caspar Schnitger vestigde zich tijdens de bouw van het orgel in Zwolle en is na zijn dood in 1729 in de Grote Kerk begraven. Het orgel is een van de beroemdste barok-orgels van Nederland. In de kleine ruimte tussen borstwerk en rugpositief zit hier de vaste organist van de Grote of St. Michaëlskerk, Toon Hagen

Onder het orgel, de opgang naar de Consistoriekamer

Het orgel is geschonken door burgemeester, Bemardus Hueten en zijn broer Theodorus welke hiervoor 12.000 guldens schonken, welk bedrag later werd aangevuld met 2.000 guldens. De burgemeester heeft niet meer van de fraaie klanken van dit instrument kunnen genieten. Hij stierf juist voor het in 172 I in gebruik werd genomen. Boven de trap naar de consistorie is een grote engel gebeeldhouwd en onder elke vleugel zes kleine engeltjes die ieder een muziekinstrument vasthouden en het wapenschild met de naam van de schenker., waarop dit Latijnse opschrift is te lezen: Theodorus Hueten et Bemardus Hueten ad organi hujus structuram quatuor 14.

(Theodorus en Bernardus Hueten hebben v

oor de bouw van dit orgel 14.000 goudguldens geschonken opdat de grote God in de hoge Hemel geprezen worde en God het begin en het einde van de kunst zij).

In de jaren 1883 -1885 is het orgel grondig gerestaureerd en aangepast aan de toenmalige opvattingen. Bij de restauratie door de firma Flentrop uit Zaandam tussen 1952 en 1956 is het instrument teruggebracht in de oorspronkelijke barokke stijl. Op de rechter foto zien we met een beetje weemoed op een warme zaterdagmiddag in de zomer van 1997, nog vol vertrouwen in de toekomst, organist Lucas Lindeboom ( † 1997) bij "zijn" orgel.